Peynirin ne zaman ve nerede ortaya çıktığı kesin olarak bilinmemekle birlikte ilk olarak sütün taşınmak veya saklanmak üzere geviş getiren hayvan midelerinden yapılan keselerde tutulması sonucu tesadüfen keşfedildiği düşünülmektedir. Çünkü bu keseler rennet adı verilen ve günümüzde peynir mayası olarak bilinen enzimi içermektedir. Bunun dışında ilk peynirin ortaya çıkışıyla ilgili kesilmiş sütün korunması için tuz ilavesi ya da asidik karakterdeki meyve sularının süte ilavesi ile meydana gelmiş olabileceğine dair teoriler de bulunmaktadır.

Dünyada peynir yapımına dair ilk kanıtlar milattan önce yedi ila on bin yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Bu kanıtlara bazı coğrafyalarda rastlanılan kilden yapılmış elekler örnek verilebilir. Peynire dair ilk yazılı kanıtların ise Sümer çivi yazısı tabletlerinde olduğu bildirilmiştir. Bunun dışında Yunan Mitolojik kaynaklarında ve Antik Mısır mezarlarında peynir yapımına dair bilgiler bulunmaktadır. Roma İmparatorluğu döneminde ise peynir geniş coğrafyalarda ticareti yapılan bir ürün haline gelmiştir. Bu süreçte farklı uygarlıklara ait teknikler birbirleriyle etkileşim haline girmiş ve peynir üretim teknikleri çeşitlenmiştir. Asya’da Moğolistan ve Tibet bölgelerinin bu anlamda köklü bir geçmişi olduğu söylenebilir. Diğer taraftan Çin gibi köklü ve büyük bir uygarlığın temel besin unsurlarından olmamakla birlikte bir peynir çeşidinin Ming Hanedanından bu yana üretildiği bilinmektedir. Peynirin yeni dünyaya yayılımının ilk kez İngiliz köylülerce gerçekleştiği söylense de sömürge döneminde yazılan bazı raporlarda Amerika kıtasında İnkaların lama sütünden yapılan peynirleri tükettiğinden bahsetmektedir.

Peynir kelimesi Türkçeye Farsça kökenli ‘Panir’ yani sütten yapılmış kelimesinden geçmiştir. Divan-ı Lügati’t Türk’te ise peynirin ‘udhıtma’ şeklinde anıldığı görülmektedir. Aynı zamanda Uygur Türkçesinde de geçen Udhıtma, uyutma manasına gelmekte olup sütün mayalanıp uyutulması ve peynirin oluşumunu ifade eder. Anadolu’da ise peynir için yöresel olarak pendir, kesük, ağrımışık, bışlak gibi isimler kullanıldığı da bilinmektedir. Bununla birlikte Türk uygarlığında peynirin kökenlerine dair fazlaca bilgi bulunmamaktadır. Bazı kaynaklarda farklı coğrafyalara göç eden Türk kavimlerinin yolculuk sırasında uzun süre dayanabildiği için bazı peynir türlerini ürettikleri ifade edilmektedir.  Benzer şekilde Moğol ordularının binlerce kilometre yol kat ederken kurutulmuş lor ile beslendikleri bilinmektedir. Hatta bu besin maddesi oda sıcaklığında iki yıla kadar dayanabilmektedir. Asya’dan Anadolu’ya göç eden Türk kavimleri edindikleri birikimlerini burada var olan peynir kültürüyle yoğurarak çalışmamıza da konu olan Anadolu peynir çeşitliliğini oluşturmuşlardır.